СОДРЖИНА

Предговор на авторот........ 5

I. Вовед
    1. Предмет на истражувањето. Поимот "град" во словенските jазици и во пишани документи.
        Грчка и латинска терминологиjа. Категории на укрепени места........ 11
    2. Географски и временски рамки на темата........ 13
    3. Досегашни истражувања......... 14
    4. Наши истражувања: обем и методи........ 17

II. Доцноантичко наследство
    1. Фортифицирање: историски настани. Бройност........ 19
    2. Градежните особености во 6. век........ 22

III. Словените во Македониjа
    1. Инвазии во 6. век. - Зона на населување на Словените. - Склавини во 7.-8. век....... 24
    2.  Обновување на византиската управа во Македониjа....... 29
    3. Бугарски освоjувања на Северна Македониjа. Границата кон Византиjа. Обнова на тврдините....... 33
    4. Државата на Самуил: градови и крепости
        1. Историски осврт....... 37
        2. Градови и тврдини под Самуил....... 39
        3. Цркви во 9. и 10. век........ 45

IV. Обнова на византиската власт
    1. Историски осврт (Востаниjа. - Печенеги - Нормани во западните краишта)....... 47
    2. Стопанство (Феудализациjа. - Рударство. - Циркулациjа на монети)........ 49

V. Настаните во 13. и 14. век. Градови.
    1. Историски осврт: распадот на Империjата и регионалните кнежества. - Латините, Бугарите, Епирците и Србите во Македониjа. - Српска експанзиjа во доцниот 13. и 14 век........ 53
    2. Градови во Македониjа од 12. до 14. век:
        1. Растеж и просторно планирање........ 55
        2. Население во градовите........ 60
        3. Руднички и други тврдини........ 62
        4. Укрепени манастири и збегови.......... 63
        5. Прашањето на Феудалните замоци.......... 64
        6. Натамошната судбина на градовите по турската окупациjа (осврт)........ 66

VI. Материjалните остатоци од средниот век
    1. Раносредновековни фортификации:
        А. Оспособување на доцноантички крепости......... 68
        Б. Опкопи и бедеми во северните земjи; аулите како протобугарски степски традиции......... 69
    2. Доцносредновековни фортификации:
        1. Градежен слог и техника во 11. и 12. век........ 73
        2. 13. век и словенските традиции........ 74
        3. Форми на кули и западни влиjаниjа во 14. век.......... 76
    3. Движен археолошки материjал
         1. Предмети от метал и коска:
             А. Накит........ 81
             Б. Амулети........ 82
             В. Делови от машка опрема........ 84
         2. Оружjе......... 86
         3. Орудиjа........ 93
         4. Монети........ 94
         5. Керамика......... 98
            А. Византиска глеѓосана грнчариjа......... 99
            Б. Други византиски категории......... 100
            В. Куќна грнчариjа......... 100
            Г. Градежна керамика......... 101
     — Фотографии......... 103-128

VII. Преглед на укрепени места од средниот век во Република Македониjа........ 129-356
       Табеларен преглед на укрепените места во Македониjа
 

општина:	место	(средновековно име)	132
Берово:	Будинарци	(Будинград ?)	136
Битола:	Битола	(Битола, Бутела, Пелагониjа ?)	139
"	Долно Ореово		144
"	Живоjно		144
"	Зовик	(Чемрен)	145
"	Стрежево	(Габаларион)	148
Брод:	Белица	(Белица)	150
"	Девич (Девич)		154
"	Заград	(Растеш ?)	157
"	Здуње	(Здун?)	158
"	Ижиште	(Иж ?)	160
"	Модриште	(Модрич)	163
Валандово:	Валандово	(Алавандово)	165
Виница:	Виница	(Виница ?)	168
Гевгелиjа:	Габрово		171
Гостивар:	Горна Бањица		173
"	Градец	(Градец; Полог ?)	176
"	Калиште	(Сокол ?)	178
"	Србиново	(Трново)	180
Дебар:	Дебар	(Раховник)	182
Делчево:	Вирче		183
"	Драмче		185
"	Звегор	(Звегор ?)	187
"	Луковица	(Луковица)	189
Демир Хисар:	Бучин	(Бучин)	193
"	Граиште	(Добрун)	195
"	Железнец	(Железнец, Сидерокастрон)	198
Кавадарци:	Дреново	(Девол ?)	200
"	Ресава	(Тиквеш)	204
Кичево:	Арангел		207
"	Кичево	(Кичава)	208
"	Подвис		209
Кочани:	Мородвис	(Моровизд, Мороизвизд)	211
Крива Паланка:	Опила	(Славиште ?)	215
Куманово:	Градиште	(Луково ?)	217
"	Канарево (Козjак ?)		221
"	Коњух (Коњух)		223
"	Младо Нагоричане	(Жеглигово)	227
Неготино	Демир Капиjа-Корешница	(Просек)	230
Охрид: Годивjе			238
"	Охрид (Охрид)		241
"	Песочани (Дебрица)		246
Прилеп:	Варош	(Прилеп)	249
"	Дебреште	(Д'бреште, Деурети)	255
"	Десово		258
"	Зрзе	(Зрзе)	259
"	Манастир	(Морихово ?)	261
"	Прилепец		265
"	Трескавец	(Трескав'ц)	266
Пробиштип:	Злетово	(Злетово)	268
Радовиш:	Радовиш	(Радовиште)	270
"	Шопур		271
Ресен:	Евла	(Василида ?)	273
"		(Преспа)	276
"	Стење	(Петра ?)	278
Свети Николе:	Трстеник	(Ѓуриште ?)	281
Скопjе:	Водно	(Чрнче)	284
"	Кожле	(Кожле)	290
"	Маркова Сушица		294
"	Матка	(Матка)	295
"	Скопjе	(Скопиа, Скоплjе)	298
"	Чучер	(Давина ?)	309
Струга	Загратчани		312
Струмица:	Банско	(Термица ?)	313
"	Костурино	(Василида ?)	316
"	Конче	(Конче)	317
"	Струмица	(Струмица, Тивериополис)	318
Тетово:	Д. Лешница		323
"	Jегуновце		324
"	Лешок	(Љешс'к)	326
"	Ораше	(Собри)	330
"	Рогле		333
"	Стенче	(Стена ?)	334
Т. Велес:	Теово	(Бабуна ?)	339
"	Т. Велес	(Велес)	340
Штип:	Крупиште	(Равен ?)	344
"	Црешка	(Чрешче)	349
	Штип	(Стипон, Штип)	351

Mittelalterliche Staedte and Burgen in der Republik Makedonien......... 357
Medieval Towns and Castles in the Republic of Macedonia......... 363
List of Illustrations......... 369
Photographies......... 375
Список на илустрации во текстот......... 376
Натписи под фотографиите......... 383
Користена литература......... 384

Карта 1: Утврдени места од 6. век на подрачjето на Република Македониjа
Карта 2: Средновековни градови и други утврдени места во Република Македониjа